Licencjonowany przewodnik Krakowski - zwiedzanie Krakowa - Oprowadzanie po angielsku - Przewodnik po Krakowie - przewodnik-krakowski.aq.pl


Przewodnik Krakowski
Zanim odwiedzisz Prag─Ö, Pary┼╝ czy Rzym, przyjed┼║ do Krakowa
i zobacz, z czego mo┼╝esz by─ç dumny.

Rozmaito┼Ťci

Katedra na Wawelu: Jak wygl─ůda┼é ceremonia┼é pogrzebowy polskich kr├│l├│w?

2014-07-08 21:18:02

To pytanie by┼éo podchwytliwe, bo pytaj─ůcy zna┼é odpowied┼║ i chcia┼é tylko si─Ö upewni─ç, czy wie dobrze i czy ja wiem. Kiedy┼Ť, do┼Ť─ç dawno temu, czyta┼éam ksi─ů┼╝k─Ö Micha┼éa Ro┼╝ka o kr├│lewskich grobach na Wawelu, wi─Öc jako┼Ť si─Ö wybroni┼éam, ale wiedza rzeczywi┼Ťcie wymaga┼éa od┼Ťwie┼╝enia.

Pogrzeb kr├│la od XIVw. odbywa┼é si─Ö w Krakowie, by┼é zwykle uroczysto┼Ťci─ů kilkudniow─ů i cz─Östo ┼é─ůczy┼é si─Ö z koronacj─ů jego nast─Öpcy. Pierwsze dok┼éadniejsze informacje mamy o nabo┼╝e┼ästwie ┼╝a┼éobnym po ┼Ťmierci Kazimierza Wielkiego (1370r.) zorganizowanym przez Ludwika W─Ögierskiego. Kiedy Ludwik przyjecha┼é do Krakowa, cia┼éo Kazimierza Wielkiego spoczywa┼éo ju┼╝ w grobie, ale nowy w┼éadca dwa dni po swojej koronacji i tak urz─ůdzi┼é podnios┼é─ů uroczysto┼Ť─ç ku pami─Öci zmar┼éego.  By┼éa to ogromna procesja do kilku ko┼Ťcio┼é├│w krakowskich, gdzie sk┼éadano bogate dary: tkaniny, ┼Ťwiece i pieni─ůdze. T┼éumy by┼éy takie, ┼╝e przed marami [na kt├│rych wieziono dary] szed┼é jeden (z dworzan) i szeroko rozrzuca┼é pieni─ůdze biednym i ka┼╝demu, kto by je chcia┼é podnie┼Ť─ç, a┼╝eby wolniejsz─ů zrobi─ç drog─Ö id─ůcym, a w ko┼Ťcio┼éach by┼éy trudno┼Ťci z podej┼Ťciem do o┼étarzy. Uroczysto┼Ť─ç zako┼äczy┼éa si─Ö w katedrze, gdzie urz─Ödnicy zmar┼éego kr├│la z┼éo┼╝yli na o┼étarzu symbole swoich urz─Öd├│w i gdzie z┼éamano symbolicznie drzewce chor─ůgwi pa┼ästwowych. Co ciekawe, w czasie ca┼éej uroczysto┼Ťci obecny by┼é rycerz na koniu wyobra┼╝aj─ůcy posta─ç zmar┼éego kr├│la.

Rycerza takiego spotka─ç mo┼╝na tak┼╝e podczas pogrzeb├│w p├│┼║niejszych kr├│l├│w, na przyk┼éad, podczas mszy ┼╝a┼éobnej po ┼Ťmierci Zygmunta Starego (1548r.). W og├│le, ceremonia ta mia┼éa du┼╝o wsp├│lnego z pogrzebem Kazimierza Wielkiego i by┼éa wzorem dla kolejnych. Uroczysto┼Ťci trwa┼éy trzy dni. Pierwszego dnia w okaza┼éej procesji przeniesiono cia┼éo kr├│la z zamku do katedry, tam odby┼éo si─Ö kr├│tkie nabo┼╝e┼ästwo i trumna kr├│la zosta┼éa przez samego Zygmunta Augusta i senator├│w spuszczona do krypty. Drugiego dnia by┼éa procesja do sze┼Ťciu krakowskich ko┼Ťcio┼éach, w ka┼╝dym sk┼éadano dary i w ka┼╝dym odbywa┼éa si─Ö msza celebrowana przez innego biskupa. Ostatniego dnia odby┼éa si─Ö msza pogrzebowa w udekorowanej na czarno katedrze. Na marach zamiast trumny le┼╝a┼éy insygnia koronacyjne i misy z pieni─Ödzmi, kt├│re przy "Baranku Bo┼╝y" z┼éo┼╝ono na o┼étarzu. W tym samym czasie kr├│l i inni dostojnicy rzucili pod o┼étarz inne symbole w┼éadzy kr├│lewskiej: przy┼ébic─Ö, tarcz─Ö i miecz, oraz z┼éamano w┼é├│czni─Ö, a rycerz wyobra┼╝aj─ůcy zmar┼éego w┼éadc─Ö run─ů┼é z konia przy marach. By┼é to symboliczny koniec panowania Zygmunta Starego. Jeszcze kanclerz i podkanclerzy skruszyli piecz─Öcie, marsza┼ékowie z┼éamali swoje laski, kr├│l wr─Öczy┼é im nowe oznaki urz─Öd├│w i ceremonia si─Ö zako┼äczy┼éa.
 
Kiedy kr├│lowie zamieszkali w Warszawie ceremonie pogrzebowe rozpoczyna┼éy si─Ö w ich nowym domu. Wazowie organizowali uroczysto┼Ťci bardzo pompatyczne i teatralne. We wszystkich warszawskich ko┼Ťcio┼éach wystawiano symboliczne mary i odprawiano nabo┼╝e┼ästwa. Uroczysty kondukt przeci─ůga┼é potem do Krakowa, gdzie poch├│wek w┼éadcy by┼é ju┼╝ tylko jednym z element├│w koronacji jego nast─Öpcy.

Je┼Ťli kto┼Ť chcia┼éby zobaczy─ç jakie┼Ť materialne ┼Ťwiadectwa tych obrz─Öd├│w, trzeba oczywi┼Ťcie wej┼Ť─ç do krakowskiej katedry i przyjrze─ç si─Ö grobom kr├│l├│w. W Muzeum Katedralnym znajduj─ů si─Ö wyj─Öte z tych grob├│w insygnia i tabliczki. W Pa┼éacu Biskupa Erazma Cio┼éka tu┼╝ pod Wawelem jest natomiast jedna salka po┼Ťwi─Öcona barokowym pogrzebom, gdzie mo┼╝na zobaczy─ç m.in. oryginalny katafalk i portrety trumienne polskiej szlachty.

Na podstawie:

B. Fabiani, Na dworze Waz├│w w Warszawie.
M. Ro┼╝ek, Groby kr├│lewskie na Wawelu.



Kategoria: Pytania turyst├│w